VOORBEELD VAN E-MAIL COACHING

E-mail 1

Beste Mariska,

Een negatief lichaamsbeeld kan een behoorlijke aanslag op je levenskwaliteit betekenen. Je schrift dat je veel last hebt van je negatief lichaamsbeeld en noemt als voorbeeld dat je bijna automatisch elke ochtend met negatieve gedachten over je buik wakker wordt.

Als ik met cliënten werk dan is een onderdeel van het proces om met hun te oefenen ‘mindful’ met hun gedachtes om te gaan. Misschien heb je al van mindfulness gehoord? Mindful met je gedachten omgaan houdt in je niet tegen je gedachten en gevoelens te verzetten, maar alle gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties – ongeacht of je deze als positief of negatief ervaart! – rustig te observeren, zonder er verder iets mee te doen of over ze te oordelen.

Mindfulness is een effectieve methode om te leren beter met je negatief lichaamsbeeld om te gaan. Maar het vergt training om de methode goed te begrijpen en onder de knie te krijgen. Dat komt omdat we er allemaal zo gewend aan zijn geraakt om alles wat we denken en voelen meteen ook te beoordelen. Onder het motto: deze gedachten en gevoelens zijn goed, die mag ik hebben (en het liefst zoveel en zo vaak mogelijk), en deze gedachten zijn slecht, die moeten weg (of op z’n minst zo snel mogelijk minder worden).

Maar op het moment dat we denken “nee, dat mag of wil ik niet denken” gebeurt er iets geks. We geven de gedachtes die we niet willen hebben juist meer ruimte om zich te ontplooien! Naarmate we ons heviger tegen bepaalde gedachtes verzetten, naarmate deze gedachtes (of een gevoel of lichamelijke sensatie) aan intensiteit toenemen … en dat is nou net wat we niet wilden!

Een klein voorbeeld ter illustratie. Als ik je zou vragen om NIET aan een rood auto te denken, dan is het eerste wat je doet…. aan een rood auto denken! (Wellicht in de vorm van “ik mag of wil nu niet aan een rood auto denken”, maar je denkt er hoe dan ook aan.)

Toegepast op jouw situatie betekent dit het volgende:

1.       Door het niet willen hebben van je gedachte ‘wat heb ik toch een dikke buik’ creëer je juist meer ruimte voor deze gedachte; de gedachte kan daardoor groter en sterker worden.

2.      Naarmate de gedachte meer ruimte krijgt ontstaat er tevens plaats voor andere, daaraan gerelateerde gedachten (bijvoorbeeld: Waarom doe je er ook niets aan…; Oh, nee, wat ik moet ik dan straks aantrekken…; Waarom ben ik er eigenlijk nooit in geslaagd om af te vallen… ; Waarom kan ik mijn buik niet accepteren zoals die is, hij hoort immers bij me…; Nu moet ik weer hulp zoeken, het moet toch echt een keertje afgelopen zijn…; enzovoort).

All deze gedachtes fungeren als kleine, maar krachtige herinneringen van je diepste persoonlijke overtuigingen over jezelf. Sommige van deze overtuigingen zijn negatief, andere zijn positief. Heb je voornamelijk positieve overtuigingen over jezelf (‘ik ben een waardevol iemand’, ik verdien onvoorwaardelijke liefde, etc.) dan heb je een positief zelfbeeld. Heb je voornamelijk negatieve overtuigingen over jezelf, dan heb je een negatief zelfbeeld – en alles daartussenin. Lig je ‘s ochtend in je bed, dan worden er door all die ronddartelende gedachtes niet een of twee, maar heel veel van dit soort overtuigingen in een mom van tijd getriggert. Als je gedachtes met name negatieve overtuigingen over jezelf ‘activeren’ is het dus geen wonder dat je je hondsmiserabel voelt nog voor je je bed uit bent!

Iets wat bijna alle vrouwen met een negatief lichaamsbeeld gemeenschappelijk hebben is, dat ze in de loop van hun leven zijn gaan geloven dat hun eigenwaarde voor een belangrijk deel bepaalt wordt door hun uiterlijk. Valt hun uiterlijk in hun ogen (of dat van anderen) tegen, dan voelen ze zich waardeloos, voelen ze zich mooi (of krijgen ze van anderen bevestiging dat ze mooi gevonden worden) voelen ze zich waardevol. Mijn doel binnen EVERY BODY WELCOME is cliënten te laten ervaren dat de verhalen die zich in hun hoofd afspelen (dus hun overtuigingen rondom hun lichaam en uiterlijk) niet noodzakelijk ook hun persoonlijke realiteit moeten worden; dat ze een keuze hebben hun leven vorm te geven op een wijze die ze zelf kiezen en die in overeenstemming is met hun levensdoelen.

Nog een voorbeeld: Stel, je denkt “Poeh, met zo’n dikke buik kan ik echt geen bikini of badpak aan, ik kan me onmogelijk zo op het strand vertonen” – en vervolgens ga je ook niet naar het strand terwijl je dat wel leuk zou vinden, maar de angst voor afwijzing en spot is groter! In plaats daarvan blijf je binnen en voel je je rot en ellendig, een mislukkeling, een lelijkerd.

Nu nog een keer opnieuw. Je denkt weer: “Poeh, met zo’n dikke buik kan ik echt geen bikini of badpak aan, ik kan me onmogelijk zo op het strand vertonen”. Je merkt de gedachte op, je stelt vast dat je de gedachte om in een bikini op het strand te zitten echt heel eng vindt en je merkt ook op dat je deze enge situatie het liefst zou willen vermijden door binnen te blijven. Vervolgens en ondanks dat je bang bent dat mensen stomme opmerkingen over jou in een badpak maken, KIES je ervoor om toch te gaan omdat het een bloedhete zomerdag is, je van zwemmen houdt en je graag een kleurtje wilt krijgen. Of, omdat deze stap nog te groot voor je is, kies je er voor om in een badpak in een afgeschermde tuin te gaan liggen, of omdat je dat ook nog te eng lijkt… – je snapt wat ik bedoel. In all deze gevallen handel je niet meer op basis van angst, maar op basis van je persoonlijke waarden (bijv. ‘ik vind het belangrijk om naast mijn werk ook voldoende ontspanning aan de frisse lucht te krijgen’). En telkens als wij mensen vanuit onze eigen waarden handelen, laat ons dat goed voelen.

Het badpak-verhaal is natuurlijk slechts een voorbeeld. Maar ik vertel het omdat zich daaraan goed laat demonstreren dat niet de negatieve gedachtes over je buik (met andere woorden: je lichaamsbeeld) het probleem is, maar de gedragskeuzes die je tot nu toe (vaak onbewust) hebt gemaakt. Ik vertel het ook om te laten zien dat je geen invloed kunt uitoefenen op je gedachten, wel op je gedrag. En daarin schuilt een grote kans! Je hoeft niet perfect uit te zien om een vervult leven te leiden, het zijn de keuzes die je in je leven maakt en de manier waarop je met dingen omgaat die je leven bijzonder maken.

Interessant zou nu zijn om voor jezelf na te gaan wat jij allemaal voor leuke dingen laat je schieten omdat je denkt ‘daar ben ik te dik/niet mooi genoeg voor’. En wat je allemaal doet in een poging om je ‘tekortkomingen’ te compenseren. Met andere woorden: wat zijn de ‘kosten’ van je negatief lichaamsbeeld? Welke belangrijke levensgebieden hebben het meest onder je negatief lichaamsbeeld te lijden?

Een oefening die ik vaak aan cliënten geef is de volgende: Schrijf je eigen Body Image Story in de ‘ik-vorm’ (wanneer begon de ontevredenheid met je lichaam, hoe ziet je strijd met je lichaamsbeeld (en wellicht ook eten) in het dagelijks leven er uit en wat heb allemaal geprobeerd om van je probleem af te komen?). Als je wilt kun je me jouw verhaal sturen en dan kunnen we van daaruit verder kijken.

Hartelijke groet en een fijne start in de week,

Valerie

Vervolgmail

Beste Mariska,

Je zegt iets heel erg belangrijks in je mailtje. Het is zelfs zo belangrijk dat ik het je graag zwart op wit nog een keer wil herhalen:

Je zegt: “Goh, ik laat me wel veel ontnemen door mijn gedachtes over mijn lichaam.”

Hiermee sla je in feite de spijker op z’n kop!

Mijn begeleiding is erop gericht om vrouwen te helpen ONDANKS hun negatieve gedachten rondom hun lichaam een leven te leiden naar hun zin. Dus ondanks dat je je schaamt voor je buik of andere lichaamsdelen of ontevreden met je gewicht bent ga je all die dingen doen die je belangrijk en leuk in het leven vindt. Net zoals je hebt gedaan op de dag dat je met je vrienden naar het zwembad ging.

Dat je dat deed ondanks dat je vlak daarvoor nog het liefst een smoesje had verzonnen om niet te gaan – dat is heel moedig van je geweest. Zoals ik al eerder schreef, daar kun je echt trots op zijn. Deze keer heb je even stil gestaan (je bent ‘mindful’ geweest) en heb je besloten om het deze keer eens anders aan te pakken. Met als resultaat een heerlijke dag samen met je vrienden in het zwembad!

Om het anders te zeggen: het doel van mijn begeleiding is om vrouwen te helpen het idee los te laten dat pas dan met écht leven mogen beginnen  als ze ‘mooi genoeg’ zijn, maar dat ze nu – hier en vandaag – beginnen met leven – en niet pas als ze x- kilo zijn afgevallen of de broek van voor twee jaren weer past…

Als je wilt, heb ik hier nog een oefening voor je:

Neem een paar minuten de tijd en denk over de volgende vraag na: Op welke gebieden doe je dingen niet (of juist wel) omdat je vond dat je daar niet ‘mooi genoeg/te dik/ te […]’ voor was?  Om je een klein beetje op weg te helpen hier een lijst met levensgebieden waarop je je wellicht dingen de afgelopen jaren hebt ontzegd:

• Werk, carrière, opleiding
• Familie
• Vrienden
• Liefdesrelaties
• Gezondheid
• Hobby’s en vrije tijd
• Persoonlijke ontwikkeling, spiritualiteit (in de breedste zin van het woord)

Het meest handig is het als je het opschrift in de vorm van: “Op het gebied van vrije tijd ontzeg ik me om op warme dagen naar het zwembad te gaan omdat ik niet wil dat andere mensen zien hoe dik mijn buik is. Wat relaties betreft ontzeg ik me aanraking, omdat ik denk….;  Tijdens mijn stage heb ik vaak ….”. Dan krijg je er letterlijk een beter zicht op. Kijk er een paar minuten na, laat de verschillende situaties die je hebt opgeschreven even de revue passeren. Zin het er veel of weinig? Op welke gebieden doe je je het meest tekort? En hoe lang al? Welk gevoel komt in je op als je naar dat lijstje kijkt? Herken je dat gevoel ergens van?

Nu naar je body image verhaal….

Je schrift:

Ik denk dat ik vrij veel inzicht heb in mijn eigen (eet-)gedrag, maar ik denk dat ik er nooit helemaal vanaf kom. Ik ben er soms bang voor dat ik boulimia heb, maar volgens de haptonoom moet ik het allemaal niet zo zwaar zien. Ik ben soms namelijk nog wel eens een doemdenker en kan dingen behoorlijk serieus opnemen, haha. En het is niet zo dat het mijn complete leven beheerst, het is alleen wel een ‘thema’ voor mij.

Je lijkt inderdaad goed te weten hoe het allemaal in elkaar zit. Maar ondanks all die inzichten zit je je denkpatroon (het doemdenken) soms nog behoorlijk  in de weg, zeg je. Ik denk dat je daarin gelijk hebt. Zeker ook omdat angstige gedachten (zoals bijvoorbeeld te vrezen om een eetstoornis te hebben) veel energie van je weghalen. Zoals in het zwembadverhaal is het dan beter om je aannames aan de werkelijkheid te toetsen. Anders is de kans groot dat de negatieve of angstige gedachten in je hoofd blijven rondspoken. Zo kun je bijvoorbeeld eens nagaan of je aan de officiële criteria voor boulimia nervosa voldoet:

Het DSM-IV geeft de volgende criteria:

• Herhaalde episoden van eetaanvallen. Een episode van ‘vraatzucht’ wordt gekenmerkt door beide volgende criteria:

1. Het eten in een bepaalde tijd (bijvoorbeeld twee uur) van een hoeveelheid voedsel die beduidend groter is dan de meeste mensen in zo’n periode zouden eten onder gelijke omstandigheden.
2. Het gevoel tijdens de periode geen beheersing over het eten te hebben (bijvoorbeeld het gevoel niet te kunnen stoppen of geen beheer te hebben over wat en hoeveel men eet).

• Herhaald ongepast compensatiegedrag om gewichtstoename te voorkomen, bijvoorbeeld het opwekken van braken, misbruik van laxeermiddelen of andere medicijnen, vasten of overmatige lichaamsbeweging.
• De eetaanvallen en het compensatiegedrag treden gemiddeld minimaal twee keer per week op gedurende een periode van drie maanden.
• Het zelfbeeld wordt overmatig beïnvloed door de lichaamsvorm en het gewicht.
• De stoornis treedt niet uitsluitend op tijdens episoden van anorexia nervosa.

Heb je de indruk dat je aan deze criteria voldoet dan zou de volgende stap kunnen zijn om een afspraak met je huisarts te maken zodat hij of zij je kan doorverwijzen naar een psycholoog.

Dit soort concrete stappen helpen om weg van een angst te komen die je alleen maar verlamd en slecht laat voelen. In plaats daarvan zorg je goed voor jezelf en regel je de dingen die je nodig hebt. Dat geeft rust in je hoofd. En – zoals je al weet en schrijft in je body image verhaal:

Als het goed met me gaat dan kan ik redelijk ontspannen met eten omgaan en eet ik waar ik me goed bij voel. Maar als er maar iets is wat me dwarszit of waar ik gespannen/angstig/verdrietig over ben, dan begin ik te eten.

Beter voor jezelf zorgen vraagt om zelfkennis. Je hebt er al een heleboel opgedaan in de afgelopen jaren. Deze inzichten kun je nu gaan toepassen. Kijk eens wat je met die opgedane inzichten hier en nu kunt doen, experimenteer gewoon een beetje! Bijvoorbeeld: wat heb je de afgelopen jaren over jezelf tijdens de haptotherapie geleerd dat je in je dagelijks leven kunt doen om goed voor je zelf te zorgen? Let op: denk klein en praktisch in plaats van abstract en vaag! Dus: hoe kunnen je inzichten ervoor zorgen dat je voldoende rust krijgt, voldoende slaap, voldoende aanraking, sociale en betekenisvolle contacten met vrienden en familie?

Met andere woorden: hoe richt je je leven zodanig in dat je straks – op je negentigste – tegen je kleindochter met een knipoog kunt zeggen: “Goh, als je zou weten wat ik mezelf allemaal voor mooie en leuke dingen in mijn leven gegund heb – ondanks dat ik niet het figuur van een model heb gehad, want dat heeft bijna niemand, lieve schat!”

Als je wilt kun je me het lijstje met je ‘ontzeggingen’ sturen en kijken we van daaruit verder.

Hartelijke groet,

Valerie